Cách sử dụng Nhật Ký để cải thiện Hiệu Suất giao dịch

Nếu bạn đang muốn nâng tầm kết quả giao dịch của mình, hãy bắt đầu sử dụng một cuốn nhật ký giao dịch.

Hiểu đơn giản đó là nơi bạn ghi lại mọi điểm vào lệnh và thoát lệnh để có thể nhìn thấy rõ ràng điều gì đã thực sự hiệu quả và điều gì không còn tốt nữa. Khi bạn bắt đầu xem lại các giao dịch của mình, bạn sẽ dần nhận ra những quy luật ẩn sau chúng, đồng thời cảm nhận được liệu các con số rủi ro và lợi nhuận mà mình đang theo đuổi có thật sự hợp lý hay không.

Vì sao mọi trader đều cần một cuốn nhật ký giao dịch

Một cuốn nhật ký giao dịch giống như một bản ghi liên tục về mọi vị thế mà bạn nắm giữ, cho phép bạn xem lại các điểm vào lệnh, các điểm thoát lệnh và khối lượng vị thế gọn gàng ở cùng một chỗ, nhờ đó việc phát hiện ra các quy luật trong hiệu suất giao dịch của bạn trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

Khi bạn ghi chép một cách chi tiết, bạn đang theo dõi nhiều hơn hẳn so với chỉ thắng và thua, bởi bạn còn lưu lại cả:
- giá vào lệnh và giá thoát lệnh,
- khối lượng tính theo số cổ phiếu hay số hợp đồng,
- hướng giao dịch là mua lên hay bán xuống,
- đó là giao dịch lướt trong ngày hay giao dịch giữ qua nhiều phiên,
- các khoản phí và hoa hồng,
cùng với những dòng ghi chú về lý do dẫn tới mỗi quyết định của mình.

Bạn cũng đừng bao giờ quên các khoản phí giao dịch, bởi ngay cả những khoản phí nhỏ bé nhất cũng âm thầm bào mòn kết quả của bạn theo thời gian, và chỉ khi tính đầy đủ chúng vào thì bạn mới bắt đầu nhìn ra được con số lợi nhuận thật sự của mình. Việc ghi nhật ký còn là một cách kín đáo nhưng cực kỳ hiệu quả để cải thiện khả năng quản trị rủi ro, vì từ bản ghi lịch sử ấy bạn sẽ đo lường được mức thắng trung bình và mức thua trung bình, và nếu các lệnh thắng của bạn lớn ít nhất gấp ba lần các lệnh thua thì điều đó cho thấy bạn đang làm rất đúng ở khía cạnh cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận.

Để theo dõi những con số quan trọng nhất, bạn có thể dùng một bảng có các thông số đơn giản như sau:

Average win (Mức thắng trung bình)

Lợi nhuận điển hình thu về từ mỗi lệnh thắng

Average loss (Mức thua trung bình)

Thua lỗ trung bình tất cả các lệnh thua

Win rate (Tỷ lệ thắng)

Phần trăm số giao dịch mang lại lợi nhuận

Risk-Reward Ratio (Tỷ lệ rủi ro và lợi nhuận)

Quy mô của các lệnh thắng, theo tỷ lệ so với các lệnh thua

Max Drawdown (Sụt giảm tài khoản tối đa)

Biên độ Thua lỗ lớn nhất mà tài khoản phải chịu đựng.

Những con số này sẽ giúp bạn tinh chỉnh lại khối lượng vị thế của mình, bởi khi nhận thấy mình thường xuyên thua lỗ nặng ở những lệnh vào với KHỐI LƯỢNG QUÁ LỚN thì đó chính là tín hiệu rõ ràng cho thấy bạn nên giảm bớt lại, và nhiều khi bạn sẽ giao dịch tốt hơn hẳn với khối lượng nhỏ hơn, điều này hoàn toàn bình thường và chẳng có gì đáng phải xấu hổ cả.

Bên cạnh đó, việc duy trì một cuốn nhật ký giao dịch còn giúp bạn luôn trung thực với chính mình, bởi sau mỗi giao dịch bạn buộc phải tự hỏi rằng mình có tuân thủ đúng kế hoạch hay không, mình có tôn trọng điểm cắt lỗ đã đặt ra hay không, và mình thoát lệnh là vì các quy tắc của bản thân hay chỉ đơn thuần vì hoảng loạn nhất thời. Điều quan trọng là bạn cần tập trung vào kỷ luật của mình thay vì chỉ chăm chăm nhìn vào lợi nhuận, vì có những lúc bạn kiếm được tiền từ một giao dịch tệ hại nhờ may mắn, và cũng có những lúc bạn thua lỗ ngay cả khi đã làm mọi thứ thật sự đúng đắn, và chính cuốn nhật ký sẽ giúp bạn phân biệt rạch ròi được hai điều khác nhau ấy.

Việc bổ sung thêm các chỉ số tùy chỉnh để theo dõi trong nhật ký sẽ làm cho kết quả của quá trình xem xét trở nên giá trị hơn gấp bội, vì vậy bạn nên gắn nhãn cho từng mô hình giao dịch của mình, chẳng hạn như mua đáy, mua breakout hay bán đỉnh, để rồi theo thời gian bạn sẽ nhận ra rõ ràng mô hình nào thực sự đang mang lại hiệu quả cho riêng bạn. Một số trader thậm chí còn theo dõi hiệu suất của mình theo từng ngày trong tuần, và nếu bạn liên tục thua lỗ vào mỗi thứ Sáu thì có lẽ đã đến lúc nên giao dịch với khối lượng nhỏ hơn hoặc đơn giản là dành trọn ngày hôm đó để nghỉ ngơi, bởi suy cho cùng tất cả vẫn là chuyện biến dữ liệu thành hành động cụ thể.

Những cuốn nhật ký dạng kỹ thuật số có thể khiến mọi việc trở nên dễ dàng hơn nhiều, vì với các công thức được thiết lập sẵn thì chúng cho phép bạn tự động cập nhật ngay lập tức lợi nhuận, thua lỗ và các tỷ lệ phần trăm, và hiện nay ngoài kia có vô số công cụ giao dịch để bạn lựa chọn.
Và đây là nền tảng mà chúng mình đang phát triển: Nhật ký giao dịch Pentara https://www.pentara.world/tradingjournal

Cuốn nhật ký của bạn thậm chí còn có thể giúp bạn so sánh kết quả giữa các sàn môi giới khác nhau, bởi những yếu tố như tốc độ khớp lệnh, mức phí và chất lượng khớp lệnh thực sự có ý nghĩa quan trọng, và nếu bạn vẫn còn phân vân không biết sàn nào hợp với phong cách của mình thì chính dữ liệu của bản thân sẽ cho bạn câu trả lời. Cứ như vậy theo thời gian, cuốn nhật ký dần trở thành một bản ghi đầy đủ về những gì đang hiệu quả, những gì không hiệu quả và cả những chỗ mà bạn có xu hướng phá vỡ chính các quy tắc của mình, giống như bạn đang tự dựng nên một tấm bản đồ dẫn đường cho sự tiến bộ bền vững.

Cách xem lại giao dịch một cách hiệu quả

Nếu bạn bám sát kế hoạch và thực sự giao dịch với tinh thần kỷ luật, bạn sẽ nhận ra rằng thực ra chỉ tồn tại đúng 4 kết quả có thể xảy ra, và điều quan trọng là bạn phải hiểu rõ bản chất của từng kết quả này để đưa chúng vào quá trình xem lại giao dịch của mình.

Kết quả đầu tiên: Lỗ có kiểm soát

là một khoản thua lỗ nằm trong tầm kiểm soát, khi bạn chỉ chịu một mức lỗ nhỏ đúng với rủi ro đã định trước, bởi bạn luôn đặt sẵn giá cắt lỗ ngay từ trước khi vào lệnh, và mục tiêu lợi nhuận của bạn thì nên lớn ít nhất gấp ba lần mức rủi ro, để rồi khi giao dịch không diễn ra như mong đợi bạn sẽ thoát ra mà không cần phải đắn đo gì cả, vì đó chính là cách giữ cho hiệu suất luôn ổn định và bảo vệ tài khoản của mình.

Kết quả thứ hai: thoát lệnh ở mức hòa vốn
xảy ra khi đôi lúc giá đơn giản là không di chuyển theo cách bạn kỳ vọng và phần phân tích cho thấy lực đi tiếp đã trở nên quá yếu, nên bạn quyết định đóng vị thế ngay gần giá vào lệnh ban đầu, và dù có thể bạn chỉ mất đi một ít phí giao dịch thì đó vẫn là bằng chứng rõ ràng cho thấy bạn đã tuân thủ kế hoạch và biết linh hoạt thích nghi khi tình hình thay đổi.

Kết quả thứ ba: Lợi nhuận nhỏ để tăng win rate

khi bạn chỉ nắm bắt được một phần của con sóng và chốt ra từng phần khối lượng của mình, chẳng hạn như một phần tư, bởi ngay cả một khoản lời nhỏ cũng góp phần cải thiện các con số thống kê của bạn, và những lệnh thắng nhỏ bé ấy rồi sẽ tích lũy lại thành điều đáng kể trong dài hạn.

Kết quả thứ tư và cũng là đẹp nhất là một lệnh thắng đạt trọn vẹn mục tiêu FULL TP
khi mô hình giao dịch phát huy đúng tác dụng và bạn chạm tới hoặc vượt qua mục tiêu lợi nhuận đã đặt, bởi khi phần thưởng lớn ít nhất gấp ba lần rủi ro thì một lệnh thắng như vậy đủ sức bù đắp cho nhiều lệnh thua nhỏ trước đó, và việc kiểm thử trên dữ liệu quá khứ cũng thường xuyên khẳng định rằng tỷ lệ rủi ro và lợi nhuận này chính là con đường nên đi. Bạn cũng có thể quản trị rủi ro bằng cách bắt đầu với khối lượng nhỏ, chỉ một phần tám hoặc một phần tư, để nếu giao dịch có thất bại thì thiệt hại cũng được giới hạn lại, và khi nhìn lại toàn bộ lịch sử giao dịch của mình bạn sẽ thấy bốn kết quả này cứ xuất hiện đi xuất hiện lại không ngừng.

Cách quản lý những giao dịch đang thắng

Khi một giao dịch đang đi theo hướng có lợi cho bạn, hãy kiên định bám sát kế hoạch giao dịch của mình và đừng nóng vội gia tăng khối lượng quá sớm, mà thay vào đó hãy chờ cho tới khi giá thể hiện sức mạnh thật rõ ràng cùng một xu hướng ổn định rồi mới bắt đầu xây dựng thêm vị thế.

-> LƯỚT THEO QUÁN TÍNH

Nếu con sóng vẫn tiếp tục giữ được sức mạnh thì bạn hoàn toàn có thể gia tăng tới khối lượng tối đa, nhưng hãy làm điều đó theo từng bước một thay vì dồn tất cả vào cùng một lúc, bởi cách làm này giúp bạn vừa kiểm soát được rủi ro vừa để cho những lệnh thắng của mình có không gian chạy xa hơn.

Khi giá lần lượt chạm tới các mục tiêu của bạn, hãy bắt đầu chốt lời ra từng phần, chẳng hạn bán đi một phần ngay ở mục tiêu đầu tiên, tiếp tục chốt thêm một phần nữa ở mức giá kế tiếp, và để phần còn lại tiếp tục chạy nếu động lượng vẫn còn đang đứng về phía bạn, bởi cách tiếp cận này giúp bạn vừa khóa chặt được phần lợi nhuận đã có vừa giữ mình ở lại cuộc chơi để có cơ hội hưởng thêm phần tăng giá phía trước.

Chiến lược giao dịch của bạn nên tập trung vào mối quan hệ giữa rủi ro và lợi nhuận chứ không chỉ riêng vào tỷ lệ thắng, bởi rất nhiều trader tuy thua nhiều lệnh hơn số lệnh thắng nhưng cuối cùng vẫn có lãi đơn giản vì mức thắng trung bình của họ lớn hơn hẳn mức thua trung bình.

Như vậy có thể thấy ngay cả khi bạn thắng rất nhiều lần thì chỉ một khoản lỗ lớn duy nhất cũng đủ sức quét sạch tất cả nếu bạn không thật sự cẩn thận, cho nên hãy luôn giữ cho những khoản lỗ của mình thật nhỏ và để những lệnh thắng mạnh mẽ gánh vác phần việc nặng nhọc, đồng thời đừng bao giờ quên rằng kỷ luật trong việc kiểm soát khối lượng chính là tất cả.

Lời kết

Giao dịch thực sự không hề là chuyện may rủi, mà bạn nên hình dung nó giống như một bài toán dữ liệu hơn là một trò chơi hên xui đầy ngẫu nhiên, và giao dịch cũng không đơn thuần chỉ là việc đi tìm cho ra một chiến lược hoàn hảo, bởi phần lớn thời gian thì vấn đề thật sự lại nằm ở khâu thực thi. Một cuốn nhật ký giao dịch sẽ buộc bạn phải nhìn thẳng vào sự thật, đó là những mô hình mà bạn thực sự giỏi, những sai lầm mà bạn cứ lặp đi lặp lại mãi, và cả những giao dịch mà bạn đã tự tay phá vỡ quy tắc của chính mình dù trong thâm tâm biết rõ là không nên, và đó chính là lý do vì sao việc ghi nhật ký lại quan trọng đến vậy.

Sau khi kiên trì ghi chép trong vài tuần, các quy luật sẽ bắt đầu hiện ra ngày một rõ ràng, có thể bạn nhận ra mình hay giao dịch quá mức vào thứ Sáu, có thể giao dịch đầu tiên trong ngày luôn là giao dịch cho hiệu quả tốt nhất, hoặc có thể những khoản lỗ lớn nhất của bạn đều xảy ra mỗi khi bạn tăng khối lượng một cách quá hung hăng, và loại dữ liệu như vậy thì thật sự rất khó để có thể phớt lờ đi được. Hầu hết các trader vẫn né tránh việc ghi nhật ký bởi họ không thực lòng muốn đối diện với sai lầm của mình, nhưng nếu bạn thật sự nghiêm túc với chuyện cải thiện bản thân thì đây chính là một trong những cách nhanh nhất để siết chặt lại toàn bộ quy trình giao dịch của bạn.

Bạn không hề cần tới một bảng tính cầu kỳ hay một phần mềm đắt tiền nào để bắt đầu, vì thậm chí chỉ một file Google Sheet đơn giản thôi cũng đã là quá đủ, điều quan trọng là bạn hãy chịu khó theo dõi các giao dịch của mình, xem lại chúng một cách trung thực, rồi giữ lại những gì đang hiệu quả và mạnh dạn loại bỏ những gì không còn hiệu quả nữa, bởi đó mới chính là cách mà sự tiến bộ thật sự diễn ra trong hành trình giao dịch của mỗi người.